काठमाडौं: प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको सम्भावित भारत भ्रमणका बारेमा उत्तरी छिमेकी चीनले औपचारिक र अनौपचारिक रूपमा चासो व्यक्त गर्न थालेको छ।
भारतभन्दा पहिले प्रधानमन्त्री ओलीलाई आफ्नो मुलुक भ्रमण गराउने चाहना व्यक्त गरेका चिनियाँ अधिकारीले ओली सरकारका मन्त्रीहरूसँग उनको भारत भ्रमणबारे चासो व्यक्त गर्न थालेका हुन्।'प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमण कहिले हुँदैछ?' बन तथा भूसंरक्षणमन्त्री अग्नि सापकोटालाई बेइजिङमा चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको अन्तर्राष्ट्रिय विभागका उपमन्त्री छन फङ सियाङले बिहीबार सोधेका थिए।
जबाफमा मन्त्री सापकोटाले भने, 'प्रधानमन्त्रीको भारत भ्रमणबारे छलफल भइरहेको छ।' भारतले लगाएको नाकाबन्दीले नेपालको अर्थतन्त्रमा पारेको प्रभावबारे मन्त्री सापकोटाले छनसहित चिनियाँ अधिकारीहरूलाई जानकारी गराए पनि उनीहरूले त्यसबारे थप टिप्पणी गरेका थिएनन्।
सापकोटा ६ दिने चीन भ्रमण पूरा गरी आइतबार काठमाडौं फर्केका छन्।स्रोतका अनुसार प्रधानमन्त्री ओलीलाई चीनले आफ्नो मुलुकको भ्रमण गराएर व्यापार तथा पारवहन सन्धि, स्वतन्त्र व्यापार सम्झौता र द्विपक्षीय लगानी तथा सुरक्षण सम्झौता (बिप्पा) गराउन चाहेको थियो।
चीनबाट फर्किएलगत्तै परराष्ट्रमन्त्री कमल थापाले प्रधानमन्त्री ओलीलाई चाँडै चीन भ्रमण गराउन चिनियाँ अधिकारीहरू इच्छुक रहेको जानकारी गराएका थिए । ओलीको भ्रमणमा महत्वपूर्ण सम्झौताहरू हुने परराष्ट्रमन्त्री थापाले बताएका थिए।
आफ्नो चाहनाअनुसार प्रधानमन्त्री ओलीले भ्रमणतालिका तय नगरेपछि चिनियाँ अधिकारीहरू अनौपचारिक रूपमा असन्तुष्ट देखिन थालेका छन्। चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको मुखपत्र ग्लोबल टाइम्समा बेइजिङस्थित इन्टरनेसनल स्टडिज युनिभर्सिटीका इन्डियन स्टडिज सेन्टरका कार्यकारीनिर्देशक सु लियाङको हालै प्रकाशित एक लेखमा प्रधानमन्त्री ओलीलाई पहिलो विदेश भ्रमण चीनबाट सुरु गर्न सुझाव दिए पनि ओली नेतृत्वको सरकारले गम्भीरतापूर्वक नलिएको उल्लेख छ।
'वास्तवमा भारत सरकारको चरम दम्भ यो छ कि ओलीको पहिलो विदेश भ्रमण भारत नै होस् । भारत आफ्नो दबदबा दक्षिणएसियामा कायमै राख्न चाहन्छ’, सुले लेखेका छन्, 'भारतले ओलीलाई पहिलो विदेश भ्रमण भारत गराउने र नाकाबन्दी खोलिदिने सहमति गर्न लागेको जस्तो देखिन्छ । त्यसैले उनको भ्रमण चीन नभई भारत हुन लागेको हो।'
एमाओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले प्रधानमन्त्रीको हैसियतमा २०६५ मा पहिलो विदेश भ्रमण भारतबाट सुरु नगरी चीनबाट गरेका कारण उनको भारतसँग सम्बन्ध बिग्रिएको थियो।स्रोतका अनुसार चिनियाँ अधिकारीहरूले बेइजिङमा रहेका अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलसँग पनि प्रधानमन्त्री ओलीको भारत भ्रमणबारे चासो व्यक्त गर्नेछन्।
परराष्ट्र मन्त्रालयका अधिकारीका अनुसार प्रधानमन्त्री ओलीको भारत भ्रमणबारे कार्यतालिका बनिसकेको छैन।'फेब्रुअरी दोस्रो साता भारत भ्रमण गर्ने सामान्य समझदारी हो तर भारतीय पक्षले भ्रमणको केही पनि तयारी गरेको पाइएको छैन', ती अधिकारीले भने।
उनका अनुसार संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेसी मोर्चासँग सत्ता पक्ष र विपक्षी दलले संविधान संशोधनबारे समझदारी कायम गरेपछि मात्रै प्रधानमन्त्री ओलीको भ्रमणबारे ठोस गृहकार्य हुनेछ।भारतले वीरगन्जसहित सबै नाका सहज रूपमा खुला नगरेसम्म भारत भ्रमण नगर्ने अडान प्रधानमन्त्री ओलीले राख्दै आएका छन्।
भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीसँगको पछिल्लो टेलिफोन वार्तामा पनि ओलीले यस्तै अडान राखेका थिए।ओलीले भारत भ्रमणको तयारीका लागि विभिन्न मन्त्रालयलाई अघिल्लो साता नै निर्देशन दिइसकेका छन्।
भारतसँग हालसम्म भएका महत्वपूर्ण द्विपक्षीय सन्धि र सम्झौताको स्थितिबारे ठोस जानकारी दिन मन्त्रालयहरूलाई ओलीले लिखित निर्देशन दिएका थिए।
स्रोतका अनुसार चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका महासचिवसमेत रहेका शक्तिशाली राष्ट्रपति सी जिनपिङको नेपाल भ्रमण गराउनुभन्दा पहिले नेपालका प्रधानमन्त्रीको भ्रमण गराउने चाहना चीनको छ।
'तपाईंहरूको सडक र होटेलहरूको अवस्था कस्तो छ? हाम्रातर्फबाट नेपालमा उच्चस्तरको भ्रमण गराउँदा व्यवस्थापनमा तपाईंहरूलाई कठिनाइ पर्छ कि पर्दैन ?' छनको भनाइ उद्धृत गर्दै मन्त्री सापकोटाले भने।उनका अनुसार चिनियाँ राष्ट्रपति सीले उपयुक्त समयमा नेपाल भ्रमण गर्ने सम्भावना छ।
फेब्रुअरीमा हुने चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको राष्ट्रिय कंग्रेस र पिपुल नेसनल कंग्रेसले पार्टीका महासचिव तथा राष्ट्रपति सीको अन्तर्राष्ट्रिय मुलुकको भ्रमणको सैद्धान्तिक सहमति जनाउँदै सूची बनाउनेछ।
बाबुराम भट्टराई प्रधानमन्त्री रहेका बेला चिनियाँ प्रधानमन्त्री वेन जियाबाओले २०६८ माघ ३ मा एकदिने नेपाल भ्रमण गरेका थिए भने चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यी भूकम्पपछि पुनर्निर्माणका लागि भएको दाता सम्मेलनमा भाग लिन काठमाडौं आएका थिए। चिनियाँ राष्ट्रपति ज्याङ जमिनपछि कुनै पनि राष्ट्रपतिले नेपाल भ्रमण गरेका छैनन्।
एमाओवादी नेता सापकोटासँग चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीका पोलिटब्युरो सदस्य छनले मधेस आन्दोलन र मधेसी नेताहरूसँग एमाओवादीको सम्बन्धबारे पनि जिज्ञासा राखेका थिए। 'मधेस आन्दोलन कस्तो हुँदैछ? मधेसी नेताहरू र माओवादी नेताको सम्बन्ध कस्तो छ?' छनको जिज्ञासा उद्धृत गर्दै सापकोटाले भने।
मधेस आन्दोलन सम्बोधन गर्न राजनीतिक दलबीच छलफल भइरहेको आफूले जानकारी गराएको सापकोटाले बताए। उनका अनुसार छनले माओवादी घटक दलका बीचमा भइरहेको एकताप्रक्रियाबारे पनि जिज्ञासा राखेका थिए।
No comments:
Post a Comment